Conferentie, Kenniscentrum

VVOJ09 verslag: Crowdsourcing

VVOJ conferentie 2009
Panel sessie: Crowdsourcing – hoe onderzoek je snel en efficiënt een groot onderwerp?
Datum en tijd: Zaterdag 28 november, 10.45-12.00 uur
Spreker: Vincent Douchy
Moderator: Marjan Justaert
Deelnemers: 30 deelnemers
Verslag: Anne Boer

Het Nieuwsblad/De Gentenaar onderzocht met hulp van zijn lezers de staat van de treindiensten en de treinstations. Vincent Douchy vertelt hoe ze te werk gingen.

Het Grote Treinrapport is in april gepubliceerd en betreft een analyse van de treinverbindingen en de stations vanuit het oogpunt van de treinreiziger. Die zit in de trein en is in de ogen van Douchy de beste ervaringsdeskundige.

De aanleiding is dat er steeds meer klachten van treinreizigers kwamen en de tevredenheidsonderzoeken van de treinmaatschappij (NMBS) in de ogen van de krant onvoldoende houvast boden. ‘Ons onderzoek is misschien wetenschappelijk niet helemaal correct, maar in ieder geval beter dan van de vervoerder die cijfers in haar voordeel uitlegt.’

Het onderzoek moest antwoord geven op vragen als: doen ze het goed, zijn ze op de goede weg en is er vooruitgang. Het onderzoek is uitgevoerd door actieve groepen op internet en alle mensen in het webbestand van de krant te benaderen.

De lezers kregen een e-mailbericht met tekst en uitleg. Moesten zich eerst registreren om mee te kunnen doen en kregen vervolgens 32 vragen voorgeschoteld. Een vraag was bijvoorbeeld: hoeveel keer per week heeft uw trein vertraging? Om manipulatie van de gegevens te voorkomen kon een vragenformulier één keer per IP-adres worden ingevuld. Steeksproefgewijs zijn uitkomsten gecontroleerd.

De deelname was groot. Er kwamen 10.000 formulieren terug. Daarvan werden er 9.000 als betrouwbaar aangemerkt, onder meer op grond van het criterium dat alle vragen waren beantwoord.

De enquête heeft twee weken online gestaan. Al met al heeft het hele project ongeveer een maand in beslag genomen. De uitslagen zijn verwerkt door een kernteam van vijf mensen op de redactie.

Voor de keuring van de 284 stations en opstapplaatsen in het verspreidingsgebied stuurde de krant een leger redacteuren en medewerkers op pad met een duidelijke reeks vragen.
De resultaten van de onderzoeken zijn uitgebreid gepresenteerd in de krant en op de website van de krant. De speciale treinbijlage is officieel overhandigd aan de verantwoordelijke minister. Ter omlijsting zijn er allerlei filmpjes met reizigers op stations gemaakt en zijn er chatsessies georganiseerd tussen lezers en bestuurders.

Crowdsourcing is niet nieuw, maar in opmars. Het onderzoek van Het Nieuwsblad maakt duidelijk dat crowdsourcing doet waar het voor staat: ‘Vele handen maken licht werk’. Met relatief beperkte middelen, in redelijk korte tijd, is een redelijk sensationeel verhaal gemaakt waarover meer dan gesproken is. En bovendien versterk je de band met je lezers/abonnees/kijkers/luisteraars door ze te betrekken bij het onderwerp.

Of zoals Mark Lee Hunter het in de keynotespeech al zei: je schotelt niet meer alleen problemen voor, maar zoekt naar een oplossing.

Wat je nodig hebt? Om te beginnen een goed idee. Enthousiaste lezers of kijkers. Enthousiaste collega’s. En je bent er. Het is misschien wat simpel neergezet zo, maar uit het verhaal van Douchy wordt in ieder geval een ding duidelijk: als je er niet aan begint, laat je kansen liggen.
Het Nieuwsblad maakte eerder een Scholenrapport en een Fietspadenrapport.

De tip van Douchy:
– leer van je fouten; evalueer het project
– wees open naar verantwoordelijke organisaties, speel open kaart richting beleidsmakers, vertel wat je doet en geef ze gelegenheid tot weerwoord

En de fouten die Het Nieuwsblad maakte? De grenzen waren te beperkt (Franstalig België werd niet betrokken) en er moet beter worden omgegaan met de vele reacties van de lezers.

Website: www.nieuwsblad.be

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk