Kenniscentrum, Nieuws

‘Journalistiek lijdt aan vormdwang’

De journalistiek lijdt aan vormdwang. Dat stelt Huub Wijfjes, per 1 september bijzonder hoogleraar geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie aan de Universiteit van Amsterdam. Wijfjes deed zijn uitspraken in de uitzending van 4 september van het VPRO radioprogramma De Avonden.

Journalisten vragen volgens Wijfjes tegenwoordig niet wat er aan de hand is, maar wat mensen er van vinden.

‘Journalisten zouden zich er bewust van moeten zijn dat dit het inhoudelijke verhaal ernstig beïnvloedt’, aldus de hoogleraar. ‘Ze zouden zich af moeten vragen of ze dat willen. Mensen worden zo doelbewust dom gehouden.’

Wijfjes meent dat de Nederlandse omroepen ‘bezigheidstherapie en tijdvulling’ produceren en stelt dat de invloed van de televisie op de Nederlandse cultuur onmiskenbaar is.

Mensen passen bovendien hun normen aan datgene aan, wat op televisie een aantrekkelijke vorm is. Dat zie je vooral terug in de journalistiek, aldus Wijfjes.

‘Vroeger stond de informatieoverdracht centraler dan nu’, aldus Wijfjes. ‘Nu vindt men de ervaringsoverdracht veel belangrijker.’

Als voorbeeld noemt hij het programma Pauw & Witteman, waarin ‘meerdere mensen die totaal geen band met elkaar hebben op elkaar kunnen reageren.

Dat een zangeres die toevallig een nieuw plaatje heeft gemaakt haar mening moet geven over Karst Tates. Dat is vormdwang. Dat is geen inhoudelijke overweging.’

Gerelateerde artikelen

De eerste ervaringen van journalisten met de nieuwe Wet open overheid (kortweg Woo) zijn wisselend, zo bleek  op de VVOJ-conferentie in Leiden tijdens een paneldiscussie over de Woo. Sommige aspecten van de wet worden voorzichtig positief gewaardeerd, maar er werd ook gewaarschuwd voor een nieuwe weigeringsgrond die door ministeries breed wordt ingeroepen.

Ter ere van ons 20-jarig bestaan, is de VVOJ begonnen met een update van het onderzoek naar de Staat van de Onderzoeksjournalistiek dat eerder – in 2002 – is gedaan. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Alexander Pleijter en Michaël Opgenhaffen, verbonden aan respectievelijk de Universiteit Leiden en de KU Leuven.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk