Nieuws

‘Derde deel binnenlands nieuws in dagbladen geen eigen makelij’

Een derde van de binnenlandberichten in vier Nederlandse dagbladen is geheel of gedeeltelijk gebaseerd op voorgeproduceerde informatie van persbureaus, andere media of pr-diensten. Dat concluderen wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen op basis van een verkennend onderzoek (pdf), dat woensdagmiddag in Utrecht is gepresenteerd tijdens een bijeenkomst van het Katholiek Instituut voor Massamedia. Het onderzoek vormt een Nederlandse tegehanger van een Brits onderzoek, vorig jaar gepubliceerd in het boek Flat Earth News.

De Nederlandse resultaten zijn onder meer gebaseerd op een analyse van 1054 binnenlandberichten uit het Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad, de Volkskrant en De Gelderlander, over een periode van twee weken in oktober en november 2008. Daarnaast hebben de onderzoekers ingezoomd op 132 grotere nieuwsitems, verspreid over veertien onderwerp-thema’s.

Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van Brits onderzoek door de Universiteit van Cardiff. Die gegevens spelen een grote rol in het boek Flat Earth News, dat de journalist Nick Davies in februari 2008 uitbracht. Davies luidt de noodklok over het verval van Britse kwaliteitskranten, waarin ‘falsehood, distortion and propaganda’ eerder regel zijn dan uitzondering. Cruciaal is het gegeven dat journalisten door een aantal factoren veel minder tijd hebben te besteden aan hun berichtgeving dan twintig jaar geleden. Mede daardoor zijn kwaliteitsmedia volgens Davies minder in staat over de waarheid te berichten en verworden ze steeds meer tot doorgeefluik voor pr en propaganda.

De Nijmeegse onderzoekers kwamen tot beduidend meer ‘anonieme’ berichten in Nederland dan de Britse collega’s, maar minder artikelen waarin de hand van persbureaus of pr-diensten valt te herkennen. Bij het geringere aandeel van aanwijsbare pr-invloeden onthouden de onderzoekers zich van conclusies. “Misschien zijn die er niet, misschien zijn ze beter verborgen.”

Davies was aanwezig tijdens de presentatie in Utrecht en hield een key-note speech.

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk