Nieuws

‘Derde deel binnenlands nieuws in dagbladen geen eigen makelij’

Een derde van de binnenlandberichten in vier Nederlandse dagbladen is geheel of gedeeltelijk gebaseerd op voorgeproduceerde informatie van persbureaus, andere media of pr-diensten. Dat concluderen wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen op basis van een verkennend onderzoek (pdf), dat woensdagmiddag in Utrecht is gepresenteerd tijdens een bijeenkomst van het Katholiek Instituut voor Massamedia. Het onderzoek vormt een Nederlandse tegehanger van een Brits onderzoek, vorig jaar gepubliceerd in het boek Flat Earth News.

De Nederlandse resultaten zijn onder meer gebaseerd op een analyse van 1054 binnenlandberichten uit het Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad, de Volkskrant en De Gelderlander, over een periode van twee weken in oktober en november 2008. Daarnaast hebben de onderzoekers ingezoomd op 132 grotere nieuwsitems, verspreid over veertien onderwerp-thema’s.

Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van Brits onderzoek door de Universiteit van Cardiff. Die gegevens spelen een grote rol in het boek Flat Earth News, dat de journalist Nick Davies in februari 2008 uitbracht. Davies luidt de noodklok over het verval van Britse kwaliteitskranten, waarin ‘falsehood, distortion and propaganda’ eerder regel zijn dan uitzondering. Cruciaal is het gegeven dat journalisten door een aantal factoren veel minder tijd hebben te besteden aan hun berichtgeving dan twintig jaar geleden. Mede daardoor zijn kwaliteitsmedia volgens Davies minder in staat over de waarheid te berichten en verworden ze steeds meer tot doorgeefluik voor pr en propaganda.

De Nijmeegse onderzoekers kwamen tot beduidend meer ‘anonieme’ berichten in Nederland dan de Britse collega’s, maar minder artikelen waarin de hand van persbureaus of pr-diensten valt te herkennen. Bij het geringere aandeel van aanwijsbare pr-invloeden onthouden de onderzoekers zich van conclusies. “Misschien zijn die er niet, misschien zijn ze beter verborgen.”

Davies was aanwezig tijdens de presentatie in Utrecht en hield een key-note speech.

Gerelateerde artikelen

Overheidsorganisaties moeten beter samenwerken met Woo-verzoekers. Stel hun informatiebehoefte centraal, bepaal samen hoe die het beste kan worden vervuld en lever vervolgens ook. Volg voor de samenwerking bovendien een openbare leidraad, zodat beide partijen weten wat ze van elkaar mogen verwachten.

Op 9 december 2023 publiceren VPRO en HUMAN op de website van Argos een door de hoofdredacteuren Marc Josten en Willem van Zeeland ondertekend statement. Daarin maken ze bekend met onmiddellijke ingang een compleet Argos-dossier, bestaande uit een reeks van radio-uitzendingen, artikelen en video’s over seksueel misbruik, offline te halen. Het betreft uitzendingen die zijn gemaakt door twee gerenommeerde onderzoeksjournalisten, Huub Jaspers en Sanne Terlingen, beiden al vele jaren actief lid van de VVOJ.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk