Conferentie, Kenniscentrum, Nieuws

Cijfers opgraven in online databanken

AFTELLEN NAAR BRUSSEL 2008
Je moest eens weten hoeveel statistische gegevens, grafieken, rapporten en zelfs kant-en-klare infopakketten te vinden zijn op internet. Alleen, vertelt Peter Verweij, moet je even verder kijken dan Google doet. “Gericht leren zoeken is helemaal niet zo moeilijk.”

7 Dagen tot de European Investigative Journalism Conference in Brussel op 21 en 22 november. Met een serie interviews blikt deze website vooruit op de workshops en trainingen. Aflevering 8: De CAR-training ‘Digging for global data’ van Peter Verweij.

Tekst: Arno Kersten, 14 november 2008

“Voor een heleboel verhalen heb je cijfermateriaal nodig”, legt webexpert Peter Verweij, docent aan de Utrechtse School voor Journalistiek, uit. “Vroeger pakte je de telefoon en belde je iemand voor die gegevens. Nu hoef je niet te bellen, maar kun je ze online verzamelen.”

Handig, natuurlijk. Maar dan moet je wel weten dat de cijfers er zijn, en waar je ze precies kunt vinden. “Veel mensen denken: even Googlen met een paar trefwoorden. Maar de inhoud van die databanken ziet Google niet, alleen de voordeur. Dus je moet gericht op zoek bij de organisaties en instanties die cijfermateriaal in databanken aanbieden”, aldus Verweij.

De voorbeelden schudt hij uit zijn mouw, geknipt uit dagbladen en tijdschriften, of vers geoogst uit de krant van die ochtend. “Als je een verhaal maakt over vergrijzing, heb je simpelweg cijfers nodig van het CBS. Of neem werkloosheid in Europa. De Nederlandse situatie heb je, maar hoe zit het in andere landen en hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Of een stuk over de voedselcrisis. Bij de Food and Agriculture Organization van de Verenigde Naties vind je niet alleen cijfers, maar complete rapporten en grafieken. Goed om te weten.”

In de loop der jaren is de informatievoorziening via online databanken steeds beter geworden, zegt Verweij. Vaak moet je nog wel je data opschonen, zodat je er in Excel allerlei bewerkingen op kunt loslaten. Bij het overzetten van de data naar een Excel-spreadsheet zal hij tijdens de training ook stilstaan, al levert dat doorgaans geen grote problemen op.

Hoewel er veel data voorhanden is, zijn niet alle databanken altijd even actueel. Dat weet Verweij ook uit eigen ervaring. “Ik had een keer ergens cijfers over nodig, en de statistieken die ik vond waren twee jaar oud. Dat heb je soms, dan zijn dat de laatste cijfers. Daar moet je het dan maar mee doen.”

De volgende stap is die data te transformeren tot een grafische illustratie die in één oogopslag het verhaal vertelt. De CAR-training ‘News on a map’ van Arlen Poort, over het toepassen van data op geografische kaarten, ligt volgens Verweij daarom in het verlengde van zijn workshop. “Neem een onderwerp als ict-gebruik in Afrika. Heb je data over internetaansluitingen of gsm-gebruik, dan zou het toch erg mooi zijn als je dat gelijk in een kaartje van Afrika kon zetten?”

Arlen Poort vertelde eerder in deze serie al over zijn training ‘News on a Map’. Die aflevering vind je hier.

Gerelateerde artikelen

De eerste ervaringen van journalisten met de nieuwe Wet open overheid (kortweg Woo) zijn wisselend, zo bleek  op de VVOJ-conferentie in Leiden tijdens een paneldiscussie over de Woo. Sommige aspecten van de wet worden voorzichtig positief gewaardeerd, maar er werd ook gewaarschuwd voor een nieuwe weigeringsgrond die door ministeries breed wordt ingeroepen.

Ter ere van ons 20-jarig bestaan, is de VVOJ begonnen met een update van het onderzoek naar de Staat van de Onderzoeksjournalistiek dat eerder – in 2002 – is gedaan. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Alexander Pleijter en Michaël Opgenhaffen, verbonden aan respectievelijk de Universiteit Leiden en de KU Leuven.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk