Conferentie, Kenniscentrum

VVOJ2003: Onderzoek in de koloniën

VVOJ Conferentie 2003
Titel: Hoe noem je een buitenvrouw?
Workshop: Onderzoek in de koloniën
Sprekers: Ludo De Witte (freelance) en Hans Dortmans (Pieter van Huijstee Film & TV)
Voorzitter: Bart Beirlant (De Standaard)
Datum en tijd: Vrijdag 7 november 2003, 14.15 uur
Verslaggever: Sara Frederix

Bronnen

  1. archieven van VN, buitenlandse zaken (geen Congolese archieven)
  2. getuigen aan de hand van lijsten van familieleden, boek van Joost Oranje over de voorgeschiedenis en de bestaande bronnen over de periode tussen ’75-’82

Moeilijkheden en tegenstand

  1. probleem van sterke orale traditie –> is heel tijdrovend en kostelijk onderzoek
  2. probleem van de politieke ruimte om dit onderwerp bespreekbaar te maken; dat was niet mogelijk tot ’97-’98
  3. Geen noemenswaardige tegenstand wegens de goede relaties in Nederland, en in Suriname was het tij aan het keren (Er werd meer gesproken over Bouterse en de decembermoorden)
  4. Het was wel een probleem om mensen voor de camera te doen getuigen. (Mensen met een bedrijf in Nederland hadden bijvoorbeeld schrik dat Bouterse weer aan de macht kan komen)
  5. Probleem om genoeg beeldmateriaal bijeen te krijgen. (gelukkig waren er VHS-beelden van particulieren)

Gevolgen

  1. een parlementaire onderzoekscommissie om de rol van België in de moord op Lumumba te onderzoeken, maar daarna is het allemaal een beetje doodgebloed en is de politieke opening van 1999 dichtgeslibt
  2. de documentaire is niet in cinemazalen maar wel op tv getoond en heeft het onderwerp weer bespreekbaar gemaakt voor de jongere generatie

Culturele kloof?

  1. niet zoveel problemen mee gehad aangezien ik vooral met Westerse bronnen en Afrikanen, betrokkenen en academici in België heb gewerkt. Je moet wel opletten voor de sterke afhankelijke positie van Afrikaanse academici tegenover de Belgische staat.
  2. ik pleit niet zo zeer voor meer samenwerking. De Congolese universiteiten staan op het niveau van de Belgische middelbare scholen
  3. vb: je moet weten wie je eerst hoort aan te spreken, van oud naar jong
  4. vb: je moet op je kleding en manier van vragen stellen als je bvb. Afrikaanse ministers interviewt
  5. ik pleit voor meer samenwerking met Surinaamse journalisten, dat gebeurt veel te weinig en daar moeten we actief naar op zoek gaan. En er wordt te weinig naar het verleden teruggeblikt.
  6. vb: hoe omschrijf je een ‘buitenvrouw’ in je reportage? Noem je haar ‘partner’? Welke rol speelt ze?
  7. Vb: je moest rekening houden met de rouwperiode

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk