Conferentie, Kenniscentrum

VVOJ2003: Misdaadonderzoek

VVOJ Conferentie 2003
Titel: Boeven zijn macho’s
Workshop: Misdaadonderzoek
Sprekers: Danny Ilegems (Deng) en Hans Moll (NRC Handelsblad)
Voorzitter: Bart Nijpels (KRO Reporter)
Datum en tijd: Zaterdag 8 november 2003, 9.45 uur
Verslaggever: Karel Platteau

Informatie van boeven kun je praktisch nooit gebruiken, vindt redacteur Hans Moll van het NRC Handelsblad. Danny Illegems, hoofdredacteur van Deng, ziet het anders: “Het hangt ervan af waarvoor je hun informatie gebruikt.” Toch zijn beide het eens over hoe je met criminelen moet omgaan.

Vanaf het begin van de workshop entertaint Hans Moll het publiek met het verhaal van de valse knaken. Onmiddellijk ontstaat verwarring bij het Vlaamse publiek. Wat zijn knaken? Voorzitter Bart Nijpels, KRO-reporter, verklaart nader. Knaken zijn rijksdaalders, te vergelijken met onze vroegere Belgische centiemen. Moll vervolgt zijn verhaal. Via een crimineel is hij Turkse valsmunters op het spoor gekomen. De boef beweerde dat er in Schiphol een container vol met valse knaken stond. Korte tijd later werd een aantal Koerden, wellicht belast met de knakentrafiek, een kopje kleiner gemaakt door de Turkse geheime dienst. Op het lichaam van een van hen werd een vals muntstuk gevonden. Hier was dus duidelijk iets meer aan de hand. Na wat speurwerk legde Moll een smokkelnetwerk bloot, maar er ontbraken harde bewijzen. Hans Moll besluit zijn verhaal: “Met de informatie van boeven ben je geen fuck wijzer!”

Informatie uit de onderwereld kun je volgens Danny Illegems wel gebruiken, maar je moet vooraf een doel hebben. Hij verwijst hierbij naar zijn ervaringen met criminelen naar aanleiding van zijn boeken. De Bende Tapes. Interviews met verdachten van de Bende van Nijvel en Bloedsporen. De maffia in België en Nederland. Met misdadigers ga je net op dezelfde manier te werk als met minister-presidenten. Boeven hebben wel een grotere neiging om te liegen. Ze maken hun tegenstanders, politie, justitie en misdadigers zwart. Voorts zijn het macho’s die hun verhalen telkens grootser en spannender maken. Vaak wanen ze zich filmsterren als je met hen gaat praten.

Het is nuttig informatie uit de onderwereld te gebruiken als ze iets zegt over de ‘bovenwereld’. Ze moet van nationaal belang zijn, zoals in de smokkelzaak op Schiphol. Beide misdaadjournalisten betalen nooit voor informatie. Een uitzondering hierop, volgens Illegems, vormt het geval van ex-misdadiger Dirk Trioen. Om zijn verhaal te doen stapte hij immers uit de onderwereld, waardoor hij financieel aan de grond zat. Zo betaalde Illegems Trioen voedsel en drank. In deze context raadt Illegems ex-criminelen aan alles te vertellen aan de journalist. Dit waarborgt in grote mate hun veiligheid voor afrekeningen door het milieu.

Beide journalisten vinden misdaadjournalistiek niet gevaarlijk, zolang je er maar niet zelf bij betrokken raakt. Illegems illustreert dit aan de hand van de oorlog binnen de Siciliaanse Cosa Nostra. Bij deze bloedige vete kwamen twee journalisten om. Zij hadden zelf iets op hun kerfstok. Een ander voorbeeld, ditmaal Belgisch, is de moord op een misdaadjournalist. Hij werd in een bad vol met bijtend zuur gegooid. Dit was niet het gevolg van zijn doortastend onderzoek. De journalist had echter wel verkering met het ex-liefje van een boef. De Deng-hoofdredacteur sluit de workshop af met volgende uitspraak: “Criminelen die beweren dat ze gestopt zijn, zijn net zoals rokers die zeggen dat ze gestopt zijn met roken.”

Gerelateerde artikelen

De Wob verdwijnt per 1 mei en wordt vervangen door de WOO, de Wet Open Overheid. In het eerste VVOJ Café van dit jaar komt Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, vertellen wat er verandert met de nieuwe wet.

Eindelijk weer samen! Dat gevoel overheerste op de VVOJ Conferentie 2021 in Brussel, die vlak voor het ingaan van zwaardere lockdown-maatregelen kon doorgaan. Vaste conferentiegangers weten dat het gesprekje in de wandelgang, het vlugge contact via de nieuwe conferentieapp en de kans om samenwerkingsplannen te smeden tijdens het diner minstens zo belangrijk zijn als de keynote-sprekers, de VVOJ-essayist en de meer dan 36 losse workshops en debatten.

Bjørn Oostra, hoofdredacteur De Limburger, is de winnaar het van het Vliegwiel, de prijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten bedoeld voor de hoofdredacteur of manager die de onderzoeksjournalistiek dit jaar het meest heeft gestimuleerd.

Vorige week heeft de VVOJ het tweede Regiocafé gehouden waarin collega’s uit verschillende delen van het land de verhalen achter hun onderzoeksverhalen vertelden. Een doorslaand succes! Heb je het gemist of wil het herbekijken? Dan kan dat op YouTube.

Vanaf dinsdag 7 september staat de weg naar eeuwige roem voor onderzoeksjournalisten weer open: het is dan mogelijk om jezelf of anderen voor te dragen voor dé prijs voor onderzoeksjournalistiek: De Loep 2021!

Chris de Stoop kreeg afgelopen juni de oeuvreprijs van de VVOJ, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.

Op vrijdag 24 juni 2022 zijn op de Avond voor de Onderzoeksjournalistiek in Antwerpen de Oeuvreprijs 2022, de ASN Aanmoedigingsprijs 2021 en de Loep 2021 uitgereikt. Met deze prijzen viert de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) jaarlijks de beste onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Sluit je aan bij de vereniging van onderzoeksjournalisten

En vergroot je kennis én netwerk